शासन प्रणाली

प्रशासनिक शासन अंग, योग केन्द्र एवं विभाग संरचना — 9 शासन अंग · 48 विभाग · 16 संकाय · 70,000 प्रस्तावित पद

9

शासन अंग

48

प्रशासनिक विभाग

16 / 44

संकाय / केन्द्र विभाग

70,000

प्रस्तावित पद

9 मुख्य प्रशासनिक शासन अंग एवं 48 विभाग

प्रत्येक अंग के अंतर्गत विभाग 1 से क्रमांकित

1

धर्म एवं संस्कृति शासन अंग

विभाग: 5

  1. 1. धर्म एवं अध्यात्म विभाग
  2. 2. संस्कृत एवं शास्त्र संरक्षण विभाग
  3. 3. सनातन परंपरा संरक्षण विभाग
  4. 4. योग एवं जीवन-मूल्य विभाग
  5. 5. कला एवं संस्कृति संरक्षण विभाग
2

ज्ञान एवं प्रज्ञा विज्ञान शासन अंग

विभाग: 5

  1. 1. प्रज्ञा विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी विभाग
  2. 2. सनातन ज्ञान एवं परंपरा विभाग
  3. 3. आध्यात्मिक चेतना एवं ज्ञान विभाग
  4. 4. अनुसंधान एवं नवाचार विभाग
  5. 5. ज्ञान-संरक्षण एवं प्रकाशन विभाग
3

मानव संसाधन एवं कौशल विकास शासन अंग

विभाग: 6

  1. 1. कौशल विकास विभाग
  2. 2. व्यावसायिक प्रशिक्षण विभाग
  3. 3. आजीविका एवं औषधीय कौशल विभाग
  4. 4. कृषि एवं प्राकृतिक जीवन कौशल विभाग
  5. 5. कला, संगीत एवं संस्कृति कौशल विभाग
  6. 6. सेवा एवं नेतृत्व विकास विभाग
4

आयुर्वेद एवं स्वास्थ्य शासन अंग

विभाग: 5

  1. 1. आयुर्वेद चिकित्सा विभाग
  2. 2. प्राकृतिक चिकित्सा एवं पंचकर्म विभाग
  3. 3. पारंपरिक एवं देशज चिकित्सा विभाग
  4. 4. औषधीय ज्ञान एवं वनस्पति विभाग
  5. 5. स्वास्थ्य एवं आरोग्य व्यवस्था विभाग
5

कृषि एवं प्राकृतिक संसाधन संरक्षण शासन अंग

विभाग: 6

  1. 1. कृषि एवं खाद्य सुरक्षा विभाग
  2. 2. जैविक एवं प्राकृतिक कृषि विभाग
  3. 3. पर्यावरण संरक्षण विभाग
  4. 4. जैव विविधता एवं संरक्षण विभाग
  5. 5. जल संरक्षण विभाग
  6. 6. वन एवं प्राकृतिक संसाधन संरक्षण विभाग
6

परमार्थ एवं लोकसेवा शासन अंग

विभाग: 6

  1. 1. लोकसेवा एवं जनकल्याण विभाग
  2. 2. धर्मसेवा एवं धर्मसेना विभाग
  3. 3. गौसेवा एवं जनसेवा विभाग
  4. 4. आपदा एवं राहत सेवा विभाग
  5. 5. सेवा संरक्षण विभाग
  6. 6. सामाजिक सहयोग विभाग
7

न्याय एवं सुशासन शासन अंग

विभाग: 5

  1. 1. नीति एवं मर्यादा विभाग
  2. 2. न्याय एवं विधि विभाग
  3. 3. प्रशासन विभाग
  4. 4. अनुशासन एवं उत्तरदायित्व विभाग
  5. 5. लोक शिकायत एवं समाधान विभाग
8

अर्थ एवं स्वावलम्बन शासन अंग

विभाग: 5

  1. 1. वित्त विभाग
  2. 2. लेखा एवं लेखापरीक्षा विभाग
  3. 3. योजना एवं परियोजना विभाग
  4. 4. संसाधन विकास विभाग
  5. 5. स्वावलम्बन एवं CSR विभाग
9

सूचना एवं राष्ट्रीय समन्वय शासन अंग

विभाग: 5

  1. 1. सूचना एवं संचार विभाग
  2. 2. मीडिया एवं जनसंपर्क विभाग
  3. 3. प्रकाशन एवं अभिलेख विभाग
  4. 4. डिजिटल व्यवस्था विभाग
  5. 5. राष्ट्रीय एवं वैश्विक समन्वय विभाग

केन्द्रवार संकाय एवं अधीन विभाग

ज्ञान · भक्ति · कर्म योग केन्द्र

1

आध्यात्मिक शिक्षा संकाय

  • संस्कृत विभाग
  • वैदिक शिक्षा विभाग
  • भारतीय दर्शन विभाग
  • योग शिक्षा विभाग
2

प्राच्य विज्ञान अनुसंधान संकाय

  • प्राच्य विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी विभाग
  • आध्यात्मिक चेतना विभाग
  • योग, आयुर्वेद एवं औषधि विभाग
3

प्रशिक्षण एवं कौशल विकास संकाय

  • आध्यात्मिक विद्या प्रशिक्षण विभाग
  • संगीत एवं कला प्रशिक्षण विभाग
  • आयुर्वेदिक चिकित्सा एवं औषधीय प्रशिक्षण विभाग
  • कृषि एवं पर्यावरण प्रशिक्षण विभाग
  • सेवा एवं नेतृत्व प्रशिक्षण विभाग
4

आयुर्वेद चिकित्सा एवं स्वास्थ्य संकाय

  • आयुर्वेद चिकित्सा विभाग
  • प्राकृतिक चिकित्सा एवं पंचकर्म विभाग
  • पारंपरिक चिकित्सा विभाग
5

कृषि एवं पर्यावरण संरक्षण संकाय

  • कृषि विभाग
  • पर्यावरण संरक्षण विभाग
6

परमार्थ सेवा संकाय

  • लोक सेवा विभाग
  • धर्मसेना विभाग
  • गौसेवा संवर्धन विभाग

ज्ञान योग केन्द्र

संकायाध्यक्ष
05
विभागाध्यक्ष
13
कुल पद
18

भक्ति योग केन्द्र

संकायाध्यक्ष
05
विभागाध्यक्ष
11
कुल पद
16

कर्म योग केन्द्र

संकायाध्यक्ष
06
विभागाध्यक्ष
20
कुल पद
26

केन्द्रवार कर्मचारी गणना

प्रत्येक विभाग में 10 कर्मचारी

योग केन्द्रसंकायविभागकुल कर्मचारी
ज्ञान योग केन्द्र620200
भक्ति योग केन्द्र511110
कर्म योग केन्द्र513130
तीनों केन्द्र योग1644440

कुल प्रमुख पदों का सारांश

मुख्य प्रशासनिक अधिकारी01
शासन अंग अधिकारी09
विभाग अधिकारी48
संकायाध्यक्ष (तीनों केन्द्र)16
विभागाध्यक्ष (तीनों केन्द्र)44
कुल प्रमुख पद118

70,000 प्रस्तावित पदों की स्तरवार संरचना

स्तरविवरणपद संख्या
केन्द्रीय स्तरज्ञान · भक्ति · कर्म — प्रत्येक 36 पद108
राज्य स्तरप्रत्येक योग केन्द्र 800 पद2,400
जनपद स्तर800 × 10 जनपद × 3 केन्द्र24,000
केन्द्र स्तर2,400 केन्द्र × 10 पद24,000
प्रशासनिक एवं सहायक/विशेष पदसमस्त स्तरों पर सहयोगी पद19,482
कुल प्रस्तावित पद70,000

संकल्प

हर राज्य तक संगठन · हर जनपद तक केन्द्र · हर केन्द्र तक सेवा

70,000 प्रस्तावित पद · 2,400 केन्द्र · 3 योग केन्द्र