शासन प्रणाली
प्रशासनिक शासन अंग, योग केन्द्र एवं विभाग संरचना — 9 शासन अंग · 48 विभाग · 16 संकाय · 70,000 प्रस्तावित पद
9
शासन अंग
48
प्रशासनिक विभाग
16 / 44
संकाय / केन्द्र विभाग
70,000
प्रस्तावित पद
9 मुख्य प्रशासनिक शासन अंग एवं 48 विभाग
प्रत्येक अंग के अंतर्गत विभाग 1 से क्रमांकित
1
धर्म एवं संस्कृति शासन अंग
विभाग: 5
- 1. धर्म एवं अध्यात्म विभाग
- 2. संस्कृत एवं शास्त्र संरक्षण विभाग
- 3. सनातन परंपरा संरक्षण विभाग
- 4. योग एवं जीवन-मूल्य विभाग
- 5. कला एवं संस्कृति संरक्षण विभाग
2
ज्ञान एवं प्रज्ञा विज्ञान शासन अंग
विभाग: 5
- 1. प्रज्ञा विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी विभाग
- 2. सनातन ज्ञान एवं परंपरा विभाग
- 3. आध्यात्मिक चेतना एवं ज्ञान विभाग
- 4. अनुसंधान एवं नवाचार विभाग
- 5. ज्ञान-संरक्षण एवं प्रकाशन विभाग
3
मानव संसाधन एवं कौशल विकास शासन अंग
विभाग: 6
- 1. कौशल विकास विभाग
- 2. व्यावसायिक प्रशिक्षण विभाग
- 3. आजीविका एवं औषधीय कौशल विभाग
- 4. कृषि एवं प्राकृतिक जीवन कौशल विभाग
- 5. कला, संगीत एवं संस्कृति कौशल विभाग
- 6. सेवा एवं नेतृत्व विकास विभाग
4
आयुर्वेद एवं स्वास्थ्य शासन अंग
विभाग: 5
- 1. आयुर्वेद चिकित्सा विभाग
- 2. प्राकृतिक चिकित्सा एवं पंचकर्म विभाग
- 3. पारंपरिक एवं देशज चिकित्सा विभाग
- 4. औषधीय ज्ञान एवं वनस्पति विभाग
- 5. स्वास्थ्य एवं आरोग्य व्यवस्था विभाग
5
कृषि एवं प्राकृतिक संसाधन संरक्षण शासन अंग
विभाग: 6
- 1. कृषि एवं खाद्य सुरक्षा विभाग
- 2. जैविक एवं प्राकृतिक कृषि विभाग
- 3. पर्यावरण संरक्षण विभाग
- 4. जैव विविधता एवं संरक्षण विभाग
- 5. जल संरक्षण विभाग
- 6. वन एवं प्राकृतिक संसाधन संरक्षण विभाग
6
परमार्थ एवं लोकसेवा शासन अंग
विभाग: 6
- 1. लोकसेवा एवं जनकल्याण विभाग
- 2. धर्मसेवा एवं धर्मसेना विभाग
- 3. गौसेवा एवं जनसेवा विभाग
- 4. आपदा एवं राहत सेवा विभाग
- 5. सेवा संरक्षण विभाग
- 6. सामाजिक सहयोग विभाग
7
न्याय एवं सुशासन शासन अंग
विभाग: 5
- 1. नीति एवं मर्यादा विभाग
- 2. न्याय एवं विधि विभाग
- 3. प्रशासन विभाग
- 4. अनुशासन एवं उत्तरदायित्व विभाग
- 5. लोक शिकायत एवं समाधान विभाग
8
अर्थ एवं स्वावलम्बन शासन अंग
विभाग: 5
- 1. वित्त विभाग
- 2. लेखा एवं लेखापरीक्षा विभाग
- 3. योजना एवं परियोजना विभाग
- 4. संसाधन विकास विभाग
- 5. स्वावलम्बन एवं CSR विभाग
9
सूचना एवं राष्ट्रीय समन्वय शासन अंग
विभाग: 5
- 1. सूचना एवं संचार विभाग
- 2. मीडिया एवं जनसंपर्क विभाग
- 3. प्रकाशन एवं अभिलेख विभाग
- 4. डिजिटल व्यवस्था विभाग
- 5. राष्ट्रीय एवं वैश्विक समन्वय विभाग
केन्द्रवार संकाय एवं अधीन विभाग
ज्ञान · भक्ति · कर्म योग केन्द्र
1
आध्यात्मिक शिक्षा संकाय
- संस्कृत विभाग
- वैदिक शिक्षा विभाग
- भारतीय दर्शन विभाग
- योग शिक्षा विभाग
2
प्राच्य विज्ञान अनुसंधान संकाय
- प्राच्य विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी विभाग
- आध्यात्मिक चेतना विभाग
- योग, आयुर्वेद एवं औषधि विभाग
3
प्रशिक्षण एवं कौशल विकास संकाय
- आध्यात्मिक विद्या प्रशिक्षण विभाग
- संगीत एवं कला प्रशिक्षण विभाग
- आयुर्वेदिक चिकित्सा एवं औषधीय प्रशिक्षण विभाग
- कृषि एवं पर्यावरण प्रशिक्षण विभाग
- सेवा एवं नेतृत्व प्रशिक्षण विभाग
4
आयुर्वेद चिकित्सा एवं स्वास्थ्य संकाय
- आयुर्वेद चिकित्सा विभाग
- प्राकृतिक चिकित्सा एवं पंचकर्म विभाग
- पारंपरिक चिकित्सा विभाग
5
कृषि एवं पर्यावरण संरक्षण संकाय
- कृषि विभाग
- पर्यावरण संरक्षण विभाग
6
परमार्थ सेवा संकाय
- लोक सेवा विभाग
- धर्मसेना विभाग
- गौसेवा संवर्धन विभाग
ज्ञान योग केन्द्र
- संकायाध्यक्ष
- 05
- विभागाध्यक्ष
- 13
- कुल पद
- 18
भक्ति योग केन्द्र
- संकायाध्यक्ष
- 05
- विभागाध्यक्ष
- 11
- कुल पद
- 16
कर्म योग केन्द्र
- संकायाध्यक्ष
- 06
- विभागाध्यक्ष
- 20
- कुल पद
- 26
केन्द्रवार कर्मचारी गणना
प्रत्येक विभाग में 10 कर्मचारी
| योग केन्द्र | संकाय | विभाग | कुल कर्मचारी |
|---|---|---|---|
| ज्ञान योग केन्द्र | 6 | 20 | 200 |
| भक्ति योग केन्द्र | 5 | 11 | 110 |
| कर्म योग केन्द्र | 5 | 13 | 130 |
| तीनों केन्द्र योग | 16 | 44 | 440 |
कुल प्रमुख पदों का सारांश
मुख्य प्रशासनिक अधिकारी01
शासन अंग अधिकारी09
विभाग अधिकारी48
संकायाध्यक्ष (तीनों केन्द्र)16
विभागाध्यक्ष (तीनों केन्द्र)44
कुल प्रमुख पद118
70,000 प्रस्तावित पदों की स्तरवार संरचना
| स्तर | विवरण | पद संख्या |
|---|---|---|
| केन्द्रीय स्तर | ज्ञान · भक्ति · कर्म — प्रत्येक 36 पद | 108 |
| राज्य स्तर | प्रत्येक योग केन्द्र 800 पद | 2,400 |
| जनपद स्तर | 800 × 10 जनपद × 3 केन्द्र | 24,000 |
| केन्द्र स्तर | 2,400 केन्द्र × 10 पद | 24,000 |
| प्रशासनिक एवं सहायक/विशेष पद | समस्त स्तरों पर सहयोगी पद | 19,482 |
| कुल प्रस्तावित पद | 70,000 | |
संगठन का क्रम
संकल्प
हर राज्य तक संगठन · हर जनपद तक केन्द्र · हर केन्द्र तक सेवा
70,000 प्रस्तावित पद · 2,400 केन्द्र · 3 योग केन्द्र
